تهوع و استفراغ بارداری

شیوع این عارضه بین 50 تا 70 درصد است و اغلب در سه ماهه اول بارداری رخ می دهد و تا هفته 16 بارداری بهبود می یابد. از آنجایی كه این مشكل در صبح ها تشدید می شود، بیماری صبحگاهی نامیده می شود؛ گرچه ممكن است در هر ساعتی از شبانه روز اتفاق بیفتد. در 5 تا 10 درصد موارد ممكن است تهوع و استفراغ تا پایان بارداری ادامه داشته باشد و متأسفانه احتمال وقوع كم وزنی نوزاد و زایمان زودرس، به میزان 17 % و سقط جنین و مرده زایی را به میزان %30 افزایش می دهد.

  • تهوع بارداری تنها تهوعی است كه با حضور غذا در معده بهبود می یابد و تغذیه به عنوان بخشی از درمان در نظر گرفته می شود.
  • هنگامی تهوع بارداری نیازمند پیگیری فوری است كه موجب كاهش وزن شود، در این زمان ارزیابی تغذیه ای باید انجام شود.
تهوع و استفراغ بارداری را به تغییرات هورمونی نسبت می دهند. افزایش هورمون های بارداری به خصوص استروژن و همچنین میزان گونادو تروپین جفتی به عنوان عوامل مؤثر ذكر شده اند. تهوع و استفراغ بارداری گاهی می تواند موجب كاهش وزن شود در این زمان ارزیابی وضعیت آب و الكترولیت ها و هیدراسیون بیمار ضرورت می یابد.

توصیه های تغذیه ای هنگام تهوع و استفراغ بارداری
  • معده را خالی نگه ندارند اما در عین حال از پری و سنگینی معده هم خودداری كنند.
  • مقدار غذای كمتر در هر وعده مصرف شود.
  • افزایش تعداد وعده های غذایی كه ممكن است برحسب تحمل مادر تا 9 وعده در روز هم برسد.
  • استفاده از كربوهیدرات های زود هضم و مصرف پروتئین مفید است.
  • بیسكویت یا نان خشك قبل از برخاستن از رختخواب مصرف كرده و پس از 15 دقیقه از رختخواب برخاسته و صبحانه سبك و زود هضم بخورند.
  • از مصرف همزمان غذا و مایعات خودداری شود.
  • از خوردن غذاهای پر ادویه، سرخ شده، نفاخ، حجیم و دیر هضم اجتناب شود.
  • از آنجایی كه غذاها و مایعات سرد بیش از نوع گرم آنها قابل تحمل می باشند از غذاهای سرد با دمای یخچال استفاده شود و نیز از غذاهایی كه بوی محرك دارند اجتناب شود.
  • در صورت مصرف مایعات و غذا های سرد با دمای یخچال مراقب آلودگیهای میكروبی باشند.
  • در زمان آشپزی، پنجره آشپزخانه را باز بگذارند تا بوی شدید و تند غذا آزار دهنده نباشد و در صورت عدم تحمل توصیه می شود غذا بوسیله سایر افراد خانواده تهیه گردد.
  • در صورت بروز ناراحتی معده همراه با تهوع نیز می توان یك تكه نان یا بیسكویت مصرف كرد.
  • به آرامی غذا بخورند.
  • به مدت طولانی گرسنه نمانند.
  • از رایحه های آزار دهنده و بوی تند برخی غذاهاو سایر بوهای آزاردهنده اجتناب كنند.
  • در تهوع و استفراغ شدید حمایت روانی مادر توسط اطرافیان خصوصا همسر خانم باردار توصیه می شود.
  • مواد غذایی حاوی كربوهیدرات پیچیده نظیر نان برشته، بیسكویت نمكی (كراكر)، نان خشك یا نان سوخاری مصرف شود.
  • در صورتیكه تهوع استفراغ بارداری خفیف باشد ویتامین B6 می تواند موجب كاهش علائم می شود.